Con không thích học Toán – Phụ huynh nên làm gì?
Không phải trẻ nào cũng yêu thích môn Toán ngay từ đầu. Có bé chỉ cần nhìn thấy sách Toán đã cảm thấy lo lắng, có bé đến giờ học là tìm cách trì hoãn, thậm chí có trẻ khóc khi bố mẹ yêu cầu làm bài.
Khi gặp tình trạng này, nhiều phụ huynh thường nghĩ rằng:
“Có lẽ phải cho con làm nhiều bài hơn.”
Nhưng trong nhiều trường hợp, ép trẻ học nhiều hơn lại có thể khiến trẻ sợ Toán hơn.
Để giúp trẻ yêu thích môn Toán, phụ huynh cần tìm hiểu nguyên nhân. Trẻ có thể không thích Toán vì:
- Chưa hiểu bài.
- Từng bị điểm thấp.
- Sợ làm sai.
- Bị áp lực phải học nhanh.
- Thường xuyên bị so sánh với bạn khác.
- Bài tập quá khó.
- Việc học Toán trở nên nhàm chán.
Dưới đây là 10 câu hỏi mà nhiều phụ huynh có thể đặt ra khi con không thích học Toán.
1. Con tôi rất sợ học Toán, tôi nên làm gì?
Khi trẻ rất sợ học Toán, điều đầu tiên phụ huynh nên làm không phải là bắt trẻ học thêm nhiều hơn.
Trước tiên, hãy tìm hiểu:
Con đang sợ điều gì?
Trẻ có thể sợ:
- Không biết làm bài.
- Bị bố mẹ mắng khi làm sai.
- Bị điểm thấp.
- Bài tập quá khó.
- Không theo kịp các bạn.
- Bị áp lực phải làm bài thật nhanh.
Phụ huynh có thể nhẹ nhàng hỏi con:
“Con không thích học Toán ở điểm nào?”
Hoặc:
“Khi học Toán, điều gì làm con cảm thấy khó nhất?”
Đừng vội phản bác câu trả lời của trẻ.
Ví dụ, nếu trẻ nói:
“Con sợ làm sai.”
Thay vì nói:
“Có gì mà phải sợ!”
Phụ huynh có thể nói:
“Làm sai cũng không sao. Bố mẹ sẽ cùng con tìm hiểu.”
Trẻ cần cảm thấy rằng:
Làm sai không có nghĩa là mình kém.
Sau đó, hãy quay lại những bài tập đơn giản hơn để trẻ có thể làm đúng và lấy lại sự tự tin.
Ví dụ:
BÀI KHÓ
↓
TRẺ LÀM SAI
↓
SỢ TOÁN
Có thể chuyển thành:
BÀI PHÙ HỢP
↓
TRẺ HIỂU
↓
LÀM ĐƯỢC
↓
TỰ TIN
↓
BẮT ĐẦU THÍCH HỌC
Khi trẻ lấy lại sự tự tin, việc học Toán sẽ trở nên dễ dàng hơn.
2. Bé cứ đến giờ học Toán là không muốn học
Nếu trẻ cứ đến giờ học Toán là tìm cách tránh né, phụ huynh nên quan sát xem điều gì đang xảy ra trước giờ học.
Ví dụ:
- Trẻ vừa chơi game xong.
- Trẻ đang xem hoạt hình.
- Trẻ vừa học một môn khác trong thời gian dài.
- Trẻ đang mệt hoặc buồn ngủ.
- Trẻ biết rằng học Toán đồng nghĩa với áp lực.
Nếu phụ huynh thường nói:
“Ngồi xuống học Toán ngay!”
Và ngay sau đó trẻ phải làm rất nhiều bài tập khó, trẻ có thể dần hình thành suy nghĩ:
Đến giờ Toán = áp lực.
Phụ huynh nên xây dựng một thói quen học tập nhẹ nhàng hơn.
Ví dụ:
1. Báo trước cho trẻ
“10 phút nữa chúng ta sẽ học Toán nhé.”
Điều này giúp trẻ chuẩn bị tâm lý.
2. Bắt đầu bằng bài dễ
Không nên mở đầu bằng bài khó nhất.
Hãy cho trẻ làm một hoặc hai câu mà trẻ có khả năng làm được.
3. Học trong thời gian ngắn
Ví dụ:
15–20 phút.
4. Nghỉ khi trẻ đã hoàn thành mục tiêu
Điều này giúp trẻ cảm thấy:
“Học Toán không kéo dài mãi.”
Dần dần, trẻ có thể hình thành thói quen tích cực hơn với giờ học Toán.
3. Làm sao để giúp trẻ yêu thích môn Toán?
Muốn trẻ yêu thích Toán, trước tiên trẻ cần cảm thấy:
Mình có thể học được Toán.
Một đứa trẻ liên tục gặp bài khó có thể nghĩ:
“Toán quá khó.”
Trong khi một đứa trẻ được học theo từng bước có thể cảm thấy:
“À, mình làm được.”
Phụ huynh có thể bắt đầu từ những điều trẻ thích.
Ví dụ, nếu trẻ thích:
Ô tô
Có thể hỏi:
“Con có 3 chiếc ô tô, bố cho thêm 2 chiếc nữa thì có bao nhiêu?”
Động vật
Có thể hỏi:
“Có 5 con mèo, 2 con chạy đi. Còn lại bao nhiêu con?”
Bánh kẹo
Có thể sử dụng bánh hoặc kẹo để học phép cộng và phép trừ.
Khi Toán gắn với những thứ trẻ quan tâm, trẻ sẽ dễ tham gia hơn.
Ngoài ra, phụ huynh nên khen:
“Con đã cố gắng.”
Thay vì chỉ khen:
“Con thông minh.”
Khi trẻ hiểu rằng cố gắng là điều quan trọng, trẻ sẽ ít sợ những bài khó hơn.
Mục tiêu không phải là khiến trẻ:
“Yêu Toán ngay lập tức.”
Mà là giúp trẻ dần chuyển từ:
Sợ Toán → Không ngại Toán → Có thể học Toán → Thích khám phá Toán.
4. Tôi có nên ép con làm nhiều bài tập Toán hơn không?
Câu trả lời thường là:
Không nên chỉ ép trẻ làm nhiều bài.
Làm nhiều bài tập không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với học tốt hơn.
Nếu trẻ chưa hiểu:
5 + 3 là gì
Nhưng phụ huynh yêu cầu trẻ làm:
50 phép tính cộng
Thì trẻ có thể:
- Mệt mỏi.
- Chán học.
- Làm sai nhiều.
- Sợ môn Toán.
Điều quan trọng là:
Trẻ có hiểu bài hay không?
Phụ huynh nên ưu tiên:
HIỂU
↓
LÀM ĐÚNG
↓
LUYỆN TẬP
↓
TĂNG DẦN SỐ LƯỢNG
Thay vì:
LÀM THẬT NHIỀU
↓
KHÔNG HIỂU
↓
MỆT MỎI
↓
SỢ TOÁN
Nếu trẻ đang không thích Toán, phụ huynh có thể giảm số lượng bài nhưng tăng chất lượng.
Ví dụ:
Thay vì:
30 bài trong 1 buổi.
Có thể:
5 bài hiểu kỹ.
Sau đó hỏi trẻ:
“Con có hiểu vì sao mình làm như vậy không?”
Nếu trẻ hiểu, phụ huynh mới tăng dần số lượng bài tập.
5. Con tôi khóc khi học Toán, tôi nên xử lý như thế nào?
Khi trẻ khóc trong lúc học Toán, phụ huynh nên bình tĩnh.
Không nên tiếp tục nói:
“Khóc cũng phải học!”
Điều này có thể khiến trẻ liên kết việc học Toán với cảm giác tiêu cực.
Trước tiên, hãy dừng bài học trong một thời gian ngắn.
Cho trẻ:
- Uống nước.
- Nghỉ ngơi.
- Bình tĩnh lại.
Sau đó, phụ huynh có thể hỏi:
“Con đang khó ở chỗ nào?”
Có thể trẻ:
- Không hiểu bài.
- Mệt.
- Sợ bị mắng.
- Không muốn làm sai.
- Cảm thấy bài quá khó.
Sau khi biết nguyên nhân, phụ huynh có thể điều chỉnh.
Ví dụ, nếu bài quá khó:
Quay lại bài dễ hơn.
Nếu trẻ mệt:
Chia nhỏ thời gian học.
Nếu trẻ sợ sai:
Cho trẻ biết rằng làm sai là một phần của việc học.
Điều quan trọng là trẻ không nên cảm thấy:
“Học Toán là một cuộc chiến.”
Một buổi học có thể tạm dừng, nhưng cảm xúc tiêu cực kéo dài có thể khiến trẻ sợ môn học lâu hơn.
Nếu tình trạng trẻ thường xuyên căng thẳng hoặc khóc khi học, phụ huynh nên quan sát kỹ môi trường học và cách đặt yêu cầu đối với trẻ.
6. Bé từng bị điểm thấp môn Toán nên bây giờ rất sợ làm bài
Một điểm thấp có thể khiến một số trẻ mất tự tin.
Trẻ có thể nghĩ:
“Con không giỏi Toán.”
Sau đó, mỗi khi nhìn thấy bài Toán, trẻ đã lo lắng trước khi bắt đầu.
Phụ huynh cần giúp trẻ hiểu:
Một điểm số không quyết định khả năng học Toán của con.
Thay vì hỏi:
“Sao con chỉ được điểm thấp như vậy?”
Hãy hỏi:
“Bài nào khiến con khó nhất?”
Sau đó cùng trẻ tìm hiểu từng phần.
Ví dụ:
Trẻ sai nhiều ở:
- Phép cộng.
- Phép trừ.
- Đọc đề.
- Toán có lời văn.
Hãy bắt đầu từ phần trẻ yếu nhất.
ĐIỂM THẤP
↓
TÌM NGUYÊN NHÂN
↓
ÔN LẠI KIẾN THỨC
↓
LÀM ĐƯỢC BÀI DỄ
↓
TĂNG TỰ TIN
Phụ huynh nên giúp trẻ nhìn vào sự tiến bộ.
Ví dụ:
“Tuần trước con chỉ làm đúng 3 câu, hôm nay con đã làm đúng 6 câu.”
Những tiến bộ nhỏ sẽ giúp trẻ xây dựng lại sự tự tin.
7. Có cách nào giúp trẻ học Toán mà không cảm thấy áp lực không?
Có. Phụ huynh có thể thay đổi cách tổ chức việc học.
Một môi trường học ít áp lực thường có:
Mục tiêu rõ ràng
Ví dụ:
“Hôm nay chúng ta chỉ học phép cộng trong phạm vi 10.”
Không nên nói:
“Hôm nay con phải học hết chương này.”
Thời gian phù hợp
Đối với trẻ nhỏ, nên học theo những khoảng thời gian ngắn.
Ví dụ:
15–20 phút.
Sau đó nghỉ.
Được phép làm sai
Trẻ cần hiểu:
Sai → Tìm lỗi → Sửa lại → Học được điều mới.
Không so sánh
Tránh:
“Bạn kia làm nhanh hơn con.”
Mỗi trẻ có tốc độ học khác nhau.
Có cảm giác thành công
Hãy kết hợp:
- Một vài bài dễ.
- Một vài bài vừa sức.
- Sau đó mới đến bài khó.
Trẻ cần có cảm giác:
“Mình đang tiến bộ.”
Đó là một động lực rất quan trọng.
8. Tôi muốn biến việc học Toán thành trò chơi cho con
Đây là một ý tưởng rất phù hợp với học sinh lớp 1.
Trẻ nhỏ thường thích:
- Thử thách.
- Điểm số.
- Phần thưởng.
- Nhân vật.
- Cấp độ.
Phụ huynh có thể biến một bài Toán đơn giản thành trò chơi.
Ví dụ: Trò chơi 10 câu hỏi
Chuẩn bị:
10 phép tính.
Mỗi câu đúng:
1 điểm.
Nếu trẻ đạt:
8 điểm.
Trẻ nhận được một phần thưởng nhỏ hoặc được mở khóa một thử thách mới.
Tuy nhiên, phần thưởng không nhất thiết phải là tiền hoặc quà.
Có thể là:
- Một ngôi sao.
- Huy hiệu.
- Chọn trò chơi tiếp theo.
- Được chọn câu chuyện buổi tối.
Một trò chơi khác là:
Săn đáp án
Phụ huynh viết các số lên giấy và đặt ở nhiều vị trí.
Ví dụ:
3 + 4 = ?
Trẻ phải tìm số:
7
Trò chơi kết hợp:
Vận động + Toán học.
Điều này giúp một số trẻ cảm thấy học Toán thú vị hơn.
9. Trẻ tiểu học nên học Toán qua trò chơi như thế nào?
Học Toán qua trò chơi không có nghĩa là:
Chơi hoàn toàn và không học kiến thức.
Một trò chơi học Toán tốt nên có:
MỤC TIÊU HỌC
+
THỬ THÁCH
+
PHẢN HỒI
+
NIỀM VUI
Ví dụ:
Trò chơi tìm số lớn hơn
Đưa cho trẻ hai số:
7 và 4.
Hỏi:
“Số nào lớn hơn?”
Nếu trả lời đúng:
Được 1 điểm.
Trò chơi ghép phép tính
Một thẻ ghi:
4 + 3
Một thẻ khác ghi:
7
Trẻ phải ghép đúng.
Trò chơi đoán số
Phụ huynh nói:
“Bố đang nghĩ đến một số lớn hơn 5 nhưng nhỏ hơn 8.”
Trẻ đoán:
6 hoặc 7.
Trò chơi giúp trẻ:
- Nhận biết số.
- So sánh số.
- Phát triển tư duy.
Khi chọn trò chơi, phụ huynh nên đảm bảo:
Trò chơi phù hợp với trình độ hiện tại của trẻ.
Nếu quá khó:
Trẻ sẽ lại cảm thấy áp lực.
Nếu quá dễ:
Trẻ nhanh chán.
10. Có game nào vừa chơi vừa giúp trẻ rèn tư duy Toán học không?
Có rất nhiều dạng game có thể giúp trẻ luyện tư duy Toán học.
Tuy nhiên, phụ huynh nên lựa chọn game dựa trên mục tiêu học tập.
1. Game tính nhanh
Giúp trẻ luyện:
- Phép cộng.
- Phép trừ.
- Phản xạ.
Ví dụ:
5 + 2 = ?
Trẻ chọn đáp án.
2. Game tìm số lớn nhất
Ví dụ:
3 – 7 – 5
Hỏi:
“Số nào lớn nhất?”
Game giúp trẻ học:
3. Game tìm số còn thiếu
Ví dụ:
3 + ? = 7
Trẻ cần tìm:
-
Game này giúp trẻ phát triển tư duy thay vì chỉ thực hiện phép tính.
4. Game đoán số
Ví dụ:
“Một số lớn hơn 5 nhưng nhỏ hơn 9.”
Trẻ cần suy nghĩ để tìm đáp án.
5. Game giải thử thách
Ví dụ:
Trẻ muốn mở khóa cấp độ tiếp theo.
Phải giải:
5 câu Toán.
Mỗi câu đúng giúp nhân vật tiến lên.
Đây là mô hình rất phù hợp với DinoTech:
CÂU HỎI TOÁN
↓
TRẢ LỜI ĐÚNG
↓
NHÂN VẬT TIẾN LÊN
↓
MỞ KHÓA CẤP ĐỘ
↓
TRẺ MUỐN TIẾP TỤC HỌC
Tuy nhiên, phụ huynh nên chú ý đến thời gian sử dụng màn hình.
Game nên là:
Công cụ hỗ trợ học tập
chứ không nên thay thế hoàn toàn:
- Việc viết bài.
- Làm bài trên giấy.
- Tư duy trực tiếp.
Tổng kết: Làm thế nào khi trẻ không thích học Toán?
Khi trẻ không thích học Toán, phụ huynh không nên chỉ nghĩ:
“Làm thế nào để bắt con học nhiều hơn?”
Câu hỏi quan trọng hơn là:
“Tại sao con lại không muốn học Toán?”
Hãy tìm nguyên nhân:
KHÔNG THÍCH TOÁN
↓
BÀI KHÓ?
KHÔNG HIỂU?
SỢ SAI?
ÁP LỰC?
TỪNG BỊ ĐIỂM THẤP?
↓
TÌM NGUYÊN NHÂN
↓
ĐIỀU CHỈNH CÁCH HỌC
Phụ huynh nên nhớ:
✓ Không ép trẻ làm quá nhiều bài khi chưa hiểu.
✓ Không so sánh trẻ với các bạn khác.
✓ Cho trẻ bắt đầu từ những bài phù hợp.
✓ Khen sự cố gắng và tiến bộ.
✓ Cho phép trẻ làm sai.
✓ Kết hợp Toán với trò chơi.
✓ Giúp trẻ cảm thấy mình có thể học được Toán.
Mục tiêu không phải là biến mọi đứa trẻ thành người giỏi Toán ngay lập tức.
Mục tiêu đầu tiên là:
Giúp trẻ không còn sợ Toán.
Khi trẻ không còn sợ, trẻ sẽ sẵn sàng học.
Khi trẻ hiểu bài và làm được, sự tự tin sẽ tăng lên.
Và từ đó, việc học Toán có thể dần trở thành một hoạt động thú vị hơn.